بررسی زادآوری در جنگل های کهگیلویه و بویراحمد

برای بقاء هر نوع پوشش گیاهی به ویژه برای بقاء و امکان بهره دهی درختان جنگلی، همیشه امکان زادآوری اهمیت ویژه ­ای از نظر احیاء جنگل دارا می باشد. با توجه به اهمیتی که زادآوری جنسی در حفظ و تداوم و استمرار جنگل دارد، ضروری به نظر می­رسد هر چه سریعتر با انتخاب تکنیک­ های مناسب استقرار زادآوری، اقدامات لازم در راستای بهبود وضعیت این جنگل­ ها به عمل آید. بدون تولید مثل کافی، توانایی احیاء دوباره توده ها بعد از بهره برداری بدون وجود هزینه ها و کار زیاد، کاهش پیدا می­کند. بقا بذور و جوانه زدن آن­ ها فاکتور اصلی در توسعه و پیشرفت تولید مثل است. بر اساس نتايج بدست آمده عمده ترين عوامل موثر بر زادآوري گونه هاي مختلف بلوط موجود در جنگلهای زاگرس بویژه جنگل های استان کهگیلویه و بویراحمد را می توان در عوامل زیر جستجو کرد:

1-      چراي دام

2-       آتش سوزي

3-      جمع آوري بذر درختان بلوط براي تعليف دام

4-      خشکي تابستان

5-       وجود آفات و امراض بذرها و نهال ها

رویش نونهال­های بلوط و انتقال آن­ها به طبقه های قطری بیشتر، مستلزم سه فرایند زیستی است که در کنار هم تعیین کننده نرخ تجمع زادآوری می باشند، استقرار دوره ای نهال­ های جدید، نرخ رویش و  نرخ بقاء. اگر هر سه فرایند در یک اکوسیستم مشخص در حال تعادل باشند، افزایش نونهال­ها مساوی با مرگ و میر آن ­ها بوده و رویش نونهال­ ها تقریباً ثابت می­ ماند، اما ثبات در یک جنگل بلوط امکان پذیر نمی باشد. تغییرات آب و هوا، نوسان های تولید بذر، نوسان های جمعیت مصرف کنندگان بذر و تغییر در ترکیب و ساختار توده، بر تولید بذر، رویش و بقای نونهال­ ها تأثیر می­گذارند. همچنین بهره برداری و دخالت های انسانی از عوامل عمده­ای هستند که مانع برقراری ثبات در جنگل های منطقه می شود. یکی از دلایل وجود نوسان ­ها در تراکم زادآوری، تولید نامنظم بذر و نونهال می­باشد. به طور متوسط بیشتر گونه­ های بلوط هر 3 تا 5 سال بذر دهی فراوان دارند، هر چند فاصله های بیشتر در برخی موارد نیز دیده می­ شود.

 

بررسی خصوصیات خاکی جنگلهای کهگیلویه و بویراحمد

از نظر محل و مکان، باتوجه به رده­ بندی فائو و با توجه به مطالعات صورت گرفته  خاک­های استان کهگیلویه و بویراحمد در رده لیتوسول­ ها (آنتی­سول ­ها) قرار می گیرد و در شرایط مساعد که خاک و جنگل کمتر تحت تأثیر تخریب قرار گرفته­ اند خاک­های تحول یافته­ تری متعلق به رده کامبی سول ­ها تشکیل شده ا ند. خاک­های منطقه از تیپ لیتوسول و ریگوسول آهکی عمیق و حاصلخیز می­ باشد و در روی سنگ­های مادری متامورفیک آهکی قرار دارند. این خاک­ها دارای دانه بندی نیمه درشت، قابلیت نفوذ خوب و تا اندازه ­ای تکامل یافته اند، عمق آن­ ها از متوسط، و  pH آن­ها 5/6 تا 5/7 و میزان  C/Nخاک آن­ها 11 و 12 می­باشد، هوموس آن­ها از تیپ مول و فعالیت بیولوژیکی در این خاک­ها قوی می­باشد. مقدار آهک در بعضی از مناطق جنگلهای استان کهگیلویه و بویراحمد، بیش از مقدار رس و سیلت می­ باشد.

خاکشناسی جنگلهای زاگرس (یاسوج)

کلیات: خاک به مجموعه فعالی گفته می شود که در حد فاصل جو، آب و قشر جامد زمین تشکیل گردیده و از اثر مشترک آب و هوا، گیاهان و جانوران بر سنگ پدید می­آید و پس از تکامل تدریجی به حال تعادل می­رسد.

الف: خصوصیات فیزیکی خاکهای جنگلی: ویژگی های فیزیکی خاک در چگونگی ایفای نقش خاک در یک بوم سامان و نحوه انجام  بهترین مدیریت در آن  بسیار موثر است. موفقیت و یا شکست برنامه های کشاورزی و مهندسی اغلب وابسته به خصوصیات خاک به کار گرفته، می­باشد. وجود و رشد بسیاری از گونه های گیاهی و حرکت آب و مواد حل شده در رو و در درون خاک در ارتباط نزدیک با خصوصیات فیزیکی خاک است .

ب: خصوصیات شیمیایی خاکهای جنگلی:  افزایش مقدار عناصر قابل استفاده گیاهان از طریق تغییر وضعیت خاک و مدیریت صحیح و استفاده از کودهای شیمیایی امکان پذیر است. احتیاجات غذایی و نقش عناصر شیمیایی در رشد گیاه مورد توجه خاص افرادی است که به طور مستقیم با رویش نباتات سر و کار دارند. تولید موفقیت آمیز محصولات گیاهی مستلزم خاک مناسب و وجود مقدار کافی از عناصر غذایی قابل استفاده گیاه است. عناصر غذایی نه تنها باید به صورت ترکیباتی باشند که به سهولت مورد استفاده گیاهان قرار گیرند بلکه تعادل بین مقدار آن­ها نیز حائز اهمیت است. هرگاه یکی از این عناصر وجود نداشته باشد و یا این­که مقدار آن مناسب نباشد رویش گیاه به طور طبیعی صورت نخواهد گرفت .

 

ادامه نوشته

دانلود کتاب روشهای نمونه برداری در جنگل Sampling Techniques for Forest Inventories

Sampling Techniques for Forest Inventories

دانلود کتاب روشهای نمونه برداری در جنگل

مولف : Richard Smith

حجم فایل : 2.08 مگابایت

دانلود

آماربرداری صد در صد 100% Inventory or Full Calipering

آماربرداری صد در صد 100% Inventory or Full Calipering

در این روش آماربرداری تمام درختان عرصه یا توده جنگلی که از حد شمارش عبور کرده باشند مورد اندازه گیری قرار می گیرند. به عنوان مثال در کارهای اجرایی قطر برابر سینه حد شمارش، طبقه 15 یا 5/12 سانتی متر است. مشخصه مورد اندازه گیری  ممکن است قطر در ارتفاع برابر سینه، ارتفاع هر درخت در توده جنگلی، سطح مقطع در ارتفاع برابر سینه یا موجودی سرپا در واحد سطح یا در یک سطح مشخص باشد.

آماربرداری صد در صد در موارد زیر انجام می شود:

1-     اندازه گیری رویش جنگل به روش کنترل

2-     اندازه گیری برای نیل به اهداف جنگل شناسی

3-     اندازه گیری دقیق توده های جنگلی

4-     اندازه گیری توده های جنگلی ناهمگن با مساحت کم

5-     آماربرداری صد در صد در کل جنگل های یک کشور یا ایالت

6-      بررسی روش های مختلف نمونه برداری

 

اهداف آماربرداری

اهداف آماربرداری را می توان در تعیین میزان عناصر مورد نظر در منابع طبیعی موجود، پراکنش مکانی، چگونگی تکامل و قابلیت استفاده از آنها دانست. برای دستیابی به اهداف تعیین شده، وظیفه کلی اندازه گیری و آمار جنگل می تواند شامل جمع آوری اطلاعات لازم برای برنامه ریزی، کنترل تعداد و افراد جامعه، مطالعه روابط موجود بین مشخصه ها و پارامترهای مختلف و سرانجام انتخاب و تعیین راه حل های برتر در جهت اهداف برنامه ریزی باشد.

بیومتری جنگل

بیومتری جنگل شامل روشها و راهکارهای جمع آوری، تجزیه تحلیل، ارزیابی داده ها و ارائه نتایج در مورد توده جنگلی است. اندازه گیری مشخصه های توده جنگلی شامل: مساحت توده، اندازه گیری قطر درختان، ارتفاع درختان، سطح تاج پوشش، سطح مقطع، حجم توده جنگلی، رویش جنگل و ... می باشد. دستیابی به اندازه و مقدار یک مشخصه یا مشخصه های یک جامعه درختی تنها به کمک آماربرداری و اندازه گیری مشخصه توده، امکان پذیر است. در واقع این وظیفه اندازه گیری و آمار جنگل است که اطلاعات مورد نیاز یک کارشناس علوم جنگل را برای برنامه ریزی فراهم آورد. در ابتدای امر برای دستیابی به اطلاعات اندازه های توده، تمام سطح آن را پژوهش و اندازه گیری می کردند تا اینکه برای صرفه جویی در وقت و هزینه سعی شد با پژوهش بخشی (نمونه) از توده، مشخصات کل توده را برآورد کنند. این روش که مدت ها قبل از به وجود آمدن روابط آمار ابداع شده بود، ملزم بود موجودی کل توده را برآورد کند، ولی در این روش امکان محاسبه خطاهابی آماری وجود نداشت.